به تمام از بدن برون آيد . چهارم ، خفقان و تب ردىّ و امثال آن به واسطهء انضغاط رگ‌ها و عدم نفوذ هواى مروّح و بدان سبب مزاج روح فاسد شدن و عفونت حادث گشتن . پنجم ، عقم ؛ « أمّا فى الرجل فلقلّة نضج المنى أو كثرة رطوبته و لأنّ اللحم يأخذ أصل القضيب فيقصر و لا يصل الى فم الرحم و أمّا فى المرأة فلقلّة نضج المنى أيضا و لمزاحمة الثرب بفم الرحم فلا ينزلق اليه بمنى الرّجل و إن انزرق و علقت ، تسقط الجنين بضغط الثرب » « 1 » . ششم ، فالج . هفتم ، ذرب و اسهال به سبب كثرت رطوبات . و ايضا امراض كه به مردم فربه افتد زود يافته نمىشود تا كه مستحكم نشود . و هم‌چنان اثر ادويه عند الحاجت به اعضاى آليه نمىتواند رسيد جهت ضيق منافذ و مجارى [ و ] از آن است كه امراض فربهان به شدت باشد و علاج دشوار پذيرد . و كذلك فربه در هر كار عاجز و محتاج بود و به تشنگى و گرسنگى صبر نتواند كرد . علاج : بهر تجفيف ، مسهل و مدرّات دهند و تقليل غذا و كثرت تعب و استحمام يابس و تقليل نوم فرمايند و عرق آورند و روغن‌هاى گرم و محلّل چون روغن شبت و قسط بمالند و اطريفلات بر سبيل دوام و معجون كمونى و انقرديا و سنجرنيا و دواء اللك و همه ادويه گرم و خشك خوردن نفع دارد . و خوابيدن بر زمين سخت و به آسايش نابودن مفيد است . و هرچه در تسمين گفته شد مخالفت او ضرورى است . و نمك و گوشت افعى خوردن درين باب قوىتر از همهء دواست . و استحمام يابس آن است كه در هواى حمام نشينند و آب استعمال نكنند . و حمام و بر گرسنگى بايد نه بر سيرى كه حمّام بر سيرى ، از مسمنات است . سفوفى كه بدن لاغر كند : نانخواه ، تخم باديان ، سداب و زيرهء كرمانى ، هريك چهار درم ؛ مرزنگوش خشك و بورهء ارمنى ، از هريك يك درم ؛ چوب لك يا لك مغسول ، دو درم ، كوفته و بيخته [ و ] هر روز يك مثقال بدهند . ديگر : لك مغسول و سندروس ، هريك چهار دانگ ؛ مرزنجوش ، نيم درم ؛ زاج ،

--> ( 1 ) . ترجمه : « سبب نازايى حادث از چاقى در مردان ، يا به خاطر كمى نضج منى و كثرت رطوبت آن است و يا به خاطر فراگيرى بيخ قضيب توسط گوشت و نرسيدن آن به دهانهء رحم . اما در زنان ، نيز به خاطر كمى نضج و منى و همچنين تنگ شدن جا براى دهانهء رحم توسط پردهء رحم توسط پردهء شكمى ثرب كه مانع ورود منى مرد در رحم مىشود و حتى اگر وارد شود و نطفه منعقد هم بشود ، در اثر فشار ثرب ، جنين سقط مىشود » . م .